สรุปบรรยากาศกิจกรรมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ
"เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับ อสส. กทม. ด้านมลพิษทางอากาศ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5"
เมื่อวันอังคารที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 เวลา 08.30-12.00 น. ณ ห้องประชุมรัตนโกสินทร์ ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 1 (เสาชิงช้า) ได้มีการจัดกิจกรรมเพื่อติดอาวุธความรู้และนวัตกรรมให้กับ "อาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร" มีชื่อเรียกด่วยอักษรย่อ" อสส." ผู้เป็นเสมือนเส้นเลือดฝอยที่คอยดูแลสุขภาพของชาว กทม.
สรุปสาระสำคัญในแต่ละช่วงกันเลยครับ
ริเริ่มกิจกรรมด้วยการต้อนรับอย่างอบอุ่น นำโดย ดร.อุดม หงส์ชาติกุล และ ดร.เจน ชาญณรงค์ (ประธานสภาลมหายใจกรุงเทพฯ) ซึ่งได้เน้นย้ำถึงพลังของ อสส. ว่ามีความสำคัญมากตั้งแต่ช่วงวิกฤตโควิด-19 และในครั้งนี้ก็จะเป็นกำลังสำคัญในการสื่อสารเรื่องฝุ่น PM2.5 ให้กับกลุ่มเปราะบางในชุมชน
จากนั้น แพทย์หญิงนภัสชล ฐานะสิทธิ์ รองผู้อำนวยการสำนักอนามัย ได้กล่าวเปิดงาน และร่วมถ่ายภาพส่งมอบ "กล่องอากาศดี" เป็นสัญลักษณ์การเริ่มต้นกิจกรรม
Session 1: "PM2.5 ภัยใกล้ตัว กับ บทบาท อสส.กทม." และ “สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ในกรุงเทพมหานคร” (โดย คุณวีระศักดิ์ โควสุรัตน์ และ ดร.เจน ชาญณรงค์)
แหล่งกำเนิดฝุ่นใกล้ตัว: ฝุ่น PM2.5 ใน กทม. กว่า 60% มาจากควันไอเสียรถยนต์ที่เราใช้กันอยู่ทุกวัน และอีกราว 30% มาจากการเผาชีวมวล
อันตรายที่มองไม่เห็น: ฝุ่นละอองนี้เมื่อเข้าสู่ปอดแล้ว จะทะลุซึมเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปทำลายอวัยวะต่างๆ ทั่วร่างกาย ส่งผลให้เกิดโรคทางเดินหายใจ หลอดเลือดสมองตีบตัน และทำให้อายุขัยสั้นลง
ทางออกร่วมกัน: กทม. มีมาตรการจำกัดรถบรรทุกในเขตชั้นในเพื่อลดฝุ่น และในระดับประเทศกำลังผลักดัน "พ.ร.บ. อากาศสะอาด" เพื่อเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการแก้ไขปัญหานี้อย่างยั่งยืน
Session 2: "ผลกระทบทางสุขภาพและชีวิตประจำวันที่ควรตระหนัก" (โดย รศ.ดร.มณีรัตน์ องค์วรรณดี)
เจาะลึกฝุ่น PM2.5: ฝุ่นจิ๋วมีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน (เล็กกว่าเส้นผมที่หนา 50-70 ไมครอนหลายเท่า!) ทำให้ขนจมูกของเราไม่สามารถกรองได้
ภัยเงียบในบ้านและศูนย์เด็กเล็ก: แหล่งสะสมฝุ่นมักแฝงตัวอยู่ตามซอกตู้ พรม หรือแม้แต่ตุ๊กตาผ้าในห้องเรียน
แนวทางจัดการ: แนะนำให้ลดการเปิดหน้าต่างในฤดูฝุ่น, ปิดช่องโหว่ตามหน้าต่าง/ประตู, และแนะนำให้ใช้เครื่องฟอกอากาศที่ใช้ "ไส้กรอง HEPA" แทนการใช้ระบบปล่อยประจุไอออน เพื่อป้องกันการเกิดก๊าซพิษแทรกซ้อน
Session 3: "วิธีการสื่อสารและสร้างความเข้าใจแก่ประชาชนในชุมชน" (โดย ดร.แพทย์หญิงสุธี สฤษฎิ์ศิริ)
คาถาประจำใจ อสส.: "แก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี ชี้บริการ ประสานงานสาธารณสุข บำบัดทุกข์ประชาชน ทำตนเป็นตัวอย่างที่ดี"
ฝุ่นจิ๋วกับโรค NCDs: หลายคนไม่รู้ว่า PM2.5 เกี่ยวข้องกับเบาหวานและอัมพาต! เมื่อฝุ่นเข้าสู่หลอดเลือด จะทำให้เกิดการอักเสบ และขัดขวางการทำงานของอินซูลิน ทำให้น้ำตาลในเลือดสูง และเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง
กลุ่มเปราะบางต้องระวัง: เด็กเล็กมีอัตราการหายใจเร็วกว่าผู้ใหญ่ หากปล่อยให้ออกไปวิ่งเล่นกลางแจ้งในช่วงฝุ่นหนา จะสูดเอาฝุ่นเข้าไปปริมาณมาก ส่งผลเสียต่อการเจริญเติบโตของสมอง
Smart อสส.: แนะนำให้ติดตั้งแอปพลิเคชัน AirBKK ในมือถือ เพื่อเช็กค่าฝุ่นและแจ้งเตือนคนในชุมชนก่อนออกจากบ้าน
Workshop: "นวัตกรรมง่าย ๆ เพื่อสุขภาพที่ดี" (โดย คุณชัชวาล แซ่โค้ว หรือ น้องลิ้ม และทีมงาน)
ช่วงท้าย พี่ๆ อสส. ได้ลงมือประกอบ "กล่องอากาศดี" (DIY Clean Air Box) ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์โดยทำจากวัสดุง่ายๆ อย่างกล่องกระดาษและพัดลมดูดอากาศ นวัตกรรมนี้เป็นทางเลือกที่ราคาประหยัด เพื่อนำไปขยายผลและช่วยกรองฝุ่นให้กับกลุ่มผู้มีรายได้น้อยและกลุ่มเปราะบางในพื้นที่
ปิดท้ายกิจกรรม: ดร.แพทย์หญิงสุธี สฤษฎิ์ศิริ ได้ฝากข้อคิดไว้ว่า ขอให้ทุกคนช่วยกันนำความรู้และนวัตกรรมที่ได้ไปต่อยอดดูแลคนในชุมชน เพราะ “ถ้าเราไม่ช่วยกัน ก็ไม่รู้ว่าใครจะช่วยเรา เพื่อตัวเราเองและคนที่เรารัก”
ขอขอบคุณพลังของพี่น้อง อสส. กทม. แชมเปี้ยนสู้ฝุ่นทุกท่าน!
ขอบคุณสภาลมหายใจกรุงเทพฯ สสส. และทุกภาคส่วนที่ร่วมกันขับเคลื่อนเพื่อคืนลมหายใจที่สะอาดให้กับคนกรุงเทพฯ ครับ
#PM25 #อสสกทม #สภาลมหายใจกรุงเทพ #อากาศสะอาด #กล่องอากาศดี #AirBKK #สุขภาพชุมชน #กทม
